INDRUKWEKKENDE BIJEENKOMST

(tekst: www.esseliendegroot.nl)

‘Wij herdenken niet alleen om te herdenken, maar ook om herhaling te voorkomen.’ Woorden van voorzitter Rolf Albring van Aold Daol’n tijdens een indrukwekkende herdenkingsbijeenkomst in de kerk in Dalen. De bijeenkomst vond op initiatief van Aold Daol'n plaats ter herdenking van het feit, dat het vandaag, maandag 2 oktober, 75 jaar geleden is dat Joden uit Dalen werd weggevoerd, net als in Coevorden en de regio. Tijdens de bijeenkomst waren nabestaanden van Suze (Suus) Zilverberg aanwezig. Mevrouw Zilverberg was één van de drie overlevenden van de oorlog. Zij overleed in februari op 95-jarige leeftijd in Hoogeveen. Na de dienst werden vele Stolpersteine onthuld. Veertien Joden uit Dalen werden weggevoerd naar Kamp Westerbork en vervolgens op transport gesteld naar de vernietigingskampen Auschwitz en Sobibor. Ook voor de drie overlevenden zijn Stolpersteine geplaatst.

Dankzij het onderzoek van inmiddels drie oud-leerlingen van De Nieuwe Veste Anique de Lange, Carolien Pot en Romy Kappen werd bekend dat ten tijde van de oorlog een huishoudster bij weduwnaar Izaäk Bierman woonde. Deze Joodse vrouw kreeg vandaag ook een Stolperstein. Het profielwerkstuk van de drie meisjes wordt in boekvorm uitgebracht.

Diepe wond

Ds. Peter den Braanker van de hervormde kerk in Dalen sprak over de diepe wond, die is geslagen. Hij wees erop, dat de eerste christelijke gemeente in Jeruzalem ontstond. ‘De vertaling van het Oude Testament was ondenkbaar zonder de inbreng van Joden. De rechtspraak heeft veel te danken aan de joodse wetgeving. Er is een gruwelijke geschiedenis met als dieptepunt de Holocaust. Laten we lering trekken uit het verleden en de vrijheid van godsdienst waarborgen.’

Keuzes

Burgemeester Bert Bouwmeester sprak over de balans tussen goed en kwaad tijdens de oorlogsjaren en het maken van keuzes. ‘De Stolpersteine in Dalen maken de Joodse inwoners onderdeel van de samenleving.’

Suze Zilverberg

Huib D. Minderhoud hield eveneens een toespraak, waarin hij het verhaal van onder andere Suze Zilverberg uit Dalen vertelde. ‘Zij was toen huishoudster bij de familie Nathans in Assen. Op een avond is de familie uit huis gehaald. Suze liep achter de agenten langs zo de achterdeur uit. Zij sprak later over een godswonder, dat zij de oorlog heeft overleefd. ‘Suze Zilverberg heeft een aantal jaren geleden met opperrabijn B. Jacobs nog de gedenksteen op de Joodse begraafplaats aan de Drift in Dalen onthuld.’ Aansluitend aan zijn toespraak werd een indrukwekkende film vertoond, waarin Suus Bolt-Zilverberg vertelde over de oorlog en de jaren erna. Zij zat op jonge leeftijd moederziel alleen ondergedoken terwijl haar familie was vermoord.

Antisemitisme in opkomst

Opperrabijn B. Jacobs sloot de rij sprekers met een indrukwekkende toespraak. Hij vertelde hoe mensen waren weggevoerd en dat direct hun huizen in beslag werden genomen. ‘Het werd als jammer ervaren als Joden terugkwamen, daar was niet op gerekend.’ Hij zei verder: ‘Ik ben nog de enige uit de familie Jacobs. Ik zou nog een achternichtje Claire hebben. Zij was de dochter van een neef van mijn vader, die in Engeland woonde. Hij overleefde en hertrouwde. Ik had geen naam en geen gegevens. Pas na het huwelijk van Claire ontdekte zij, dat haar stiefvader niet haar biologische vader was. Zij ging op zoek, we hebben elkaar ontmoet en we lijken op elkaar.’

‘Wij moeten leren van het verleden, maar het antisemitisme is weer in opkomst. Afgelopen zaterdag was de Grote Verzoendag, maar vele synagogen moesten die dag worden bewaakt. Het is mooi dat er voor ons wordt gezorgd, maar het moet niet nodig zijn. Ook hier in Dalen is de politie aanwezig ter bescherming.’ Tot slot zei Rolf Albring, dat we niet alleen terug moeten denken, maar ervoor moeten waken dat zoiets niet weer gebeurt.

Stolpersteine

Vervolgens ging het gezelschap naar de woningen waar Joden hebben gewoond. Anique de Lange, Carolien Pot en Romy Kappen legden rozen bij de Stolpersteine en vertelden over de geschiedenis van deze inwoners van Dalen.

Het ging daarbij om Westerwijk 11 (David Bierman en zijn vrouw Jetta Bierman-Cohen), Westerwijk 13 (Izaäk Bierman en huishoudster Petronella de Levie), Westerwijk 28 (Hartog Zilverberg en zijn vrouw Susanna Zilverberg-ten Brink en hun kinderen Jacob, Betje en Susanna, Susanna heeft de oorlog overleefd), De Brinken 18 (Eva Bierman-Nijveen, David Jonas Bierman, Simon Bierman), Hoofdstraat 57 (Izaäk Jonas Bierman, Frouwke Bierman-Bollegraaf en hun kinderen Jonas, Henderina en Eva).


Klik hier voor bekijken foto's gemaakt door Esselien de Groot.



« terug
Copyright © 2007 Dalen.nu. All Rights Reserved. Powered by MultiMove